I. WSTĘP

    Kiedy nauczyciel zdaje sobie sprawę, że w jego klasie jest dziecko uzdolnione staje przed szczególnie odpowiedzialnym zadaniem. Obowiązkiem jego jest bowiem zorganizowanie pracy tak, aby uczeń mógł rozwijać swoje zdolności i zainteresowania. Uczniom zdolnym trzeba stawiać wyższe wymagania, adekwatne do ich rzeczywistych możliwości. Zadania zbyt łatwe osłabiają aktywność, motywacje i zapał. Dlatego też ważne jest, aby zauważone zdolności zostałe w odpowiednim momencie racjonalnie i celowo rozwijane. Nie można tego w pełni dokonać podczas tradycyjnych form pracy lekcyjnej. Uniemożliwia to duża ilość uczniów w klasie, a w związku z tym konieczność organizowania procesu nauczania na poziomie przeciętnym. Podczas lekcji matematyki trudno też znaleźć wystarczającą ilość czasu by pokazać uczniom piękno matematyki, różnorodność jej zastosowań, czy stworzyć warunki do samodzielnego pokonywania trudności i osiągnięcia satysfakcji z twórczej i ambitnej pracy.
    Niniejszy program takie możliwości stwarza. Jest dość obszerny i rozbudowany, bogaty w treści nauczania, dający możliwości stosowania różnorodnych metod i form pracy,  a prowadzącemu swobodę w doborze materiału stosownie do własnych zamierzeń, zdolności uczniów oraz ich zainteresowań. Może on być wykorzystany do pracy z uczniem zdolnym, zainteresowanym matematyką, ale daje także możliwość pracy z uczniami, których chciałoby się zachęcić do poszerzenia swojej wiedzy poprzez swoistą promocję matematyki.
Program oferuje uczniom odmienne sposoby zdobywania i utrwalania wiedzy niż te, które są zazwyczaj stosowane na lekcjach.


II. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU

    Podstawowym założeniem programu jest kształcenie intelektu młodego człowieka, bogacenie jego osobowości, zainteresowań matematyką i wszystkimi rozrywkami umysłowymi.
    Program przeznaczony jest dla uczniów klas IV-VI szkoły podstawowej. Na jego realizację przewiduje się 40 zajęć (po 70 min) w roku szkolnym. Na zajęciach realizowane będą tematy z VII modułów.
    Program jest zgodny z podstawą programową kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej zatwierdzoną przez MEN.
   

III. CEL GŁÓWNY

- rozwijanie zainteresowań uczestników koła matematycznego,
- rozwijanie i rozszerzanie wiadomości zdobytych na lekcjach,
- kształtowanie podstaw społecznych,
- przygotowanie uczniów do konkursów matematycznych.


IV. CELE SZCZEGÓŁOWE

Uczeń potrafi:
- przejawiać inicjatywę i realizować własne pomysły,
- poszukiwać różnych, nietypowych rozwiązań,
- korzystać z informacji przedstawionych za pomocą tabel i wykresów,
- czytać ze zrozumieniem tekst matematyczny,
- stosować schematy i rysunki w trakcie rozwiązywania zadań,
- interpretować informacje, wyciągać wnioski poparte poprawnym rozumowaniem,
- rozwiązywać problemy praktyczne,
- dostrzegać zależności matematyczne w otaczającym świecie,
- prezentować rozwiązania zadań i problemów w sposób zrozumiały i czytelny,
- sprawdzać otrzymane wyniki i korygować błedy,
- obsługiwać matematyczne komputerowe programy interaktywne,
- skutecznie poszukiwać potrzebnych wiadomości na stronach internetowych,
- współpracować w grupie,
- stosować zasady dobrej organizacji pracy, dyscypliny myślenia, staranności, krytycyzmu, stałego korygowania błędów, uznawania racji popartych poprawnym rozumowaniem, tolerancji wobec innych,
- samodzielnie zdobywać wiedzę.


V. OCZEKIWANE EFEKTY PRACY UCZNIA

Zakładam, że uczeń realizujący program:
- pogłębi swoją wiedzę w zakresie matematyki,
- ugruntuje swoje zainteresowania,
- rozwinie umiejętność samodzielnego uczenia się i korzystania z różnych źródeł informacji,
- z chęcią będzie brał udział w konkursach matematycznych i będzie osiągał w nich sukcesy.


VI. PROCEDURY OSIĄGANIA CELÓW. METODY I FORMY PRACY

Osiąganie stawianych celów wymaga różnorodnych metod i form pracy uczniami. Unikanie monotonności przez wprowadzanie nowych, ciekawych oryginalnych zadań pozwala dzieciom zobaczyć coś nowego, przeżyć i poznać nowe treści w atrakcyjny sposób.
Osiąganie stawianych w tym programie celów zaplanowane jest poprzez:
- rozwijanie wyobraźni matematycznej,
- rozwijanie umiejętności wnioskowania i logicznego myślenia, odkrywania i tworzenia reguł,
- rozbudzanie ciekawości nauką matematyki.


Metody:
·    Podające:
- elementy wykładu (opowiadanie, opis, anegdota, objaśnienie),
- pokaz filmu, animacji komputerowej, modeli z komentarzem,
- objaśnienie przez nauczyciela sposobów rozwiązania zadań.
·    Problemowe:
- pogadanka heurystyczna poprzedzona wysunięciem problemu do rozwiązania,
- rozwiązanie problemu w oparciu o tekst matematyczny,
- pokaz połączony z obserwacją ucznia w celu samodzielnego rozwiązania problemu,
- rozwiązywanie zadań problemowych,
- aktywizujące: gry dydaktyczne, dyskusja.
·    Eksponujące:
- dyskusja na temat rozwiązania problemu,
- referaty uczniów uwzględniające ciekawostki matematyczne,
- konkursy na wykonywanie ćwiczeń w grupach, parach, indywidualnie,
- zawody matematyczne,
- rozwiązywanie zadań o treści atrakcyjnej dla ucznia.
·    Programowane:
- z użyciem komputerowych programów dydaktycznych.

Formy:
- rozwiązywanie zadań interesujących, stwarzających nowe, ale niezbyt trudne problemy:
a)    zespołowo,
b)    indywidualnie.
- turnieje matematyczne,
- przeprowadzanie badań, obliczeń i analizy ciekawego zagadnienia,
- konkursy zadaniowe.


VII. TREŚCI PROGRAMOWE I TEMATYKA ZAJĘĆ

TEMATYKA OGÓLNA (MODUŁ)

1.    Liczy naturalne i wymierne.
2.    Zadania praktyczne „z życia wzięte”.
3.    Elementy kombinatoryki.
4.    Obliczenia procentowe.
5.    Zadania konkursowe.
6.    Zagadki logiczne i łamigłówki matematyczne.
7.    Geometria.

TEMATYKA ZAJĘĆ:

1.    Działania na liczbach. Wstawianie znaków, uzupełnianie cyfr.
2.    Znajdź liczby … . Potęgi.
3.    Podzielność liczb. Liczby pierwsze.
4.    Sprawiedliwy podział.
5.    Zadania tekstowe z arytmetyki.
6.    Ułamki zwykłe. Rozwinięcia dziesiętne.
7.    Zadania tekstowe o ułamkach.
8.    Zamiana jednostek.
9.    Prędkość i czas.
10.    Rozwiązywanie zadań dotyczących zakupów.
11.    Zadania tekstowe „Ile dni na rok”
12.    Ile jest liczb, ile jest cyfr … . Ile elementów … .
13.    Na ile sposobów … . Monety, kostki … .
14.    Relacje. Rozmieszczanie liczb, tablice.
15.-16. Rozwiązywanie zadań tekstowych o treści związanej z obliczeniami procentowymi .


Rozwiązywanie zadań konkursowych:

17.    Eliminacje rejonowe - rok 2002.
18.    Eliminacje rejonowe - rok 2003.
19.    Eliminacje rejonowe - rok 2004.
20.    Eliminacje rejonowe - rok 2005.
21.    Eliminacje rejonowe - rok 2006.
22.    Finał wojewódzki - rok 2002.
23.    Finał wojewódzki - rok 2003.
24.    Finał wojewódzki - rok 2004.
25.    Finał wojewódzki - rok 2005.
26.    Finał wojewódzki - rok 2007.
27.    Liga młodych matematyków - rok 2005/2006.
28.    W królestwie sprytu – zagadki logiczne.
29.    Rozwiązywanie łamigłówek, krzyżówek i rebusów matematycznych.
30.    Zadania z zapałkami.
31.    Zadania o klockach domina.
32.    Zadania o Mikołajkach.
33.    Dzielenie i składanie figur. Ile figur jest na rysunku?
34.    Budowanie trójkątów.
35.    Wskazówki zegara. Kąty w trójkącie.
36.    Czworokąty i wielokąty.
37.    Pole prostokąta. Obliczanie pół figur.
38.    Proste i płaszczyzny. Symetria.
39.    Figury przestrzenne.
40.    Szkolny konkurs matematyczny.


VIII. SPRAWDZANIE OSIĄGNIEĆ UCZNIÓW

Postępy czynione przez uczniów w czasie zajęć koła nie podlegają ocenie szkolnej.
Należy jednak śledzić je systematycznie, by po wykryciu luk móc w porę podjąć środki zaradzcze. Jednym z możliwych sposobów sprawdzania wiedzy i umiejętności jest organizowanie wśród uczestników zajęć mini-konkursów. Mogą mieć one różne formy, np. testu rozwiązywanego przez wszystkich w określonym czasie lub pojedynku drużyn, które zadawać będą sobie nawzajem pytania z pewnego tematu. Innym miernikiem wiedzy i umiejętności uczniów będą wyniki osiągane przez nich w różnego rodzaju konkursach wykraczających poza ramy koła matematycznynego.


IX. EWALUACJA PROGRAMU

Po wdrożeniu programu zostanie dokonana całościowa ewaluacja aby:
- ocenić skuteczność programu, jego przydatność i atrakcyjność,
- wyciągnąć wnioski do dalszej pracy, wprowadzić zmiany.
Narzędziami badawczymi będą ankiety dotyczące stopnia akceptacji tego programu przeprowadzone wśród uczestników koła oraz wyniki konkursów matematycznych, w których będą brali udział członkowie koła matematycznego.