Program zajęć przyrodniczych ze szczególnym uwzględnieniem
geografii, fizyki, chemii dla zdolnych uczniów Szkoły Podstawowej nr 1 w Elblągu
Rok szkolny 2008/2009
Małgorzata Światkowska
1. Charakterystyka i cele programu
Program zajęć przyrodniczych adresowany jest do uzdolnionych uczniów klas V i VI Szkoły Podstawowej nr 1 w Elblągu. Na realizację programu w roku szkolnym 2008/2009 przeznaczono 30 godz. dydaktycznych (12 h do końca grudnia 2008r. i 18 h do końca roku szkolnego).
Program obejmuje rozszerzone zagadnienia przyrodnicze ze szczególnym uwzględnieniem geografii, fizyki i chemii. Jego zadaniem jest przygotowanie uczniów do myślenia w kategoriach związków przyczynowo-skutkowych, które uczniowie znają z własnego doświadczenia lub, które mogą samodzielnie zaobserwować. Celem realizacji materiału tego programu jest utrwalenie u młodzieży biegłości w posługiwaniu się planem i mapą, przekonania o współzależności elementów środowiska przyrodniczego, świadomości jedności praw fizycznych rządzących różnymi obiektami i złożonej budowy nawet najmniejszych elementów przyrody.
2. Zakres treści programowych:
Skala, plan i mapa: szkic okolicy szkoły, rodzaje skali, plan miasta, znaki topograficzne, poziomice, profile form terenu, rodzaje map.
Mapa Polski: granice, państwa sąsiednie, ukształtowanie powierzchni (wpływ różnych sił), krainy geograficzne, zasoby wodne (rzeki, jeziora, kanały, bagna), minerały, skały i gleby, bogactwa mineralne, lasy, parki narodowe, klimat, osobliwości przyrody i walory turystyczne naszego kraju.
Mapa Europy: położenie, wody oblewające, linia brzegowa, ukształtowanie powierzchni, krainy geograficzne, państwa i ich stolice, państwa UE i ich współpraca, zasoby wodne, strefy klimatyczne, roślinne, osobliwości przyrody i regiony turystyczne.
Mapa świata: lądy i oceany, kontynenty, morza, zatoki, cieśniny, linia brzegowa, wyspy, półwyspy przylądki, typy wybrzeży, ukształtowanie powierzchni lądów, krainy geograficzne kontynentów, najdłuższe rzeki, największe i najgłębsze jeziora, najwyższe góry, największe depresje, ciekawostki przyrodnicze, odkrywanie kontynentów i oceanów, strefy klimatyczno-roślinne.
Budowa materii: atom, pierwiastek, cząsteczka, związek chemiczny, oddziaływania międzycząsteczkowe, budowa i właściwości ciał stałych, cieczy i gazów, metale i niemetale, rozszerzalność temperaturowa ciał, rozpoznawanie skał i minerałów.
Reakcje chemiczne, równania reakcji chemicznych.
Oddziaływania w przyrodzie: sprężyste, grawitacyjne, magnetyczne, elektrostatyczne, tarcie, pole grawitacyjne i magnetyczne, oddziaływania grawitacyjne i magnetyczne Ziemi, masa i ciężar ciał.
Maszyny proste: dźwignia jednostronna, dwustronna, kołowrót, równia pochyła, blok.
Optyka geometryczna: promień świetlny, odbicie, rozproszenie, załamanie, rozszczepienie światła, pryzmat, światłowody, widzenie barw ciał przezroczystych i nieprzezroczystych, wady wzroku i ich korekta, lustra płaskie, wklęsłe i wypukłe.
Ruchy Ziemi i ich następstwa.
3. Plan wynikowy
| L.p. | Temat zajęć | Liczba godzin
| Zakres treści | Osiągnięcia ucznia uczeń: | Uwagi o realizacji |
| 1. | Budowa i właściwości ciał. | 2
| ziarnista budowa materii, budowa i elementy atomu, cząsteczki, pierwiastki i ich symbole chemiczne, związki chemiczne, budowa cząsteczkowa ciał stałych, cieczy gazów i ich właściwości | - określa budowę i elementy atomu, - rysuje i tworzy modele budowy atomu i cząsteczek substancji, - porównuje budowę ciał o różnym stanie skupienia, - określa siły oddziaływań międzycząsteczkowych, - dowodzi, że cząsteczki cieczy i gazów poruszają się przeprowadzając odpowiednie doświadczenia, | - zajęcia w sali dydaktycznej, - pokaz filmu o budowie ciał
|
| 2.
| Czym różnią się metale od niemetali? | 2
| metale i niemetale: właściwości (stan skupienia, barwa, połysk, kowalność, ciągliwość, zapach, przewodnictwo cieplne i elektryczne), zastosowanie, rozpoznawanie, rola w życiu organizmów, rozszerzalność temperaturowa ciał | - porównuje właściwości metali i niemetali, - analizuje dane i wyciąga wnioski, - rozpoznaje metale i niemetale, - projektuje proste doświadczenie i wykonuje je, - wskazuje praktyczne zastosowania i znaczenie rozszerzalności temperaturowej ciał | - zajęcia w sali dydaktycznej, - metoda laboratoryjna, - grupowa forma pracy z kartą pracy
|
| 3. | Rozpoznajemy skały i minerały | 2 | pospolite minerały i skały występujące w przyrodzie, określanie ich cech i właściwości fizycznych | - rozpoznaje pospolite minerały i skały, - określa cechy i właściwości fizyczne pospolitych minerałów i skał | - zajęcia w sali dydaktycznej, - metoda laboratoryjna, - grupowa forma pracy z kartą pracy
|
| 4. | Przemiany i reakcje chemiczne | 2
| przemiany chemiczne w przyrodzie: spalanie, korozja, gnicie, oddychanie, fotosynteza, wykrywanie dwutlenku węgla i zapis reakcji chemicznych | - zapisuje za pomocą reakcji chemicznych różne poznane przemiany chemiczne posługują się symbolami pierwiastków | - zajęcia w sali dydaktycznej, - pokaz filmu o przemianach i reakcjach chemicznych |
|
5. |
Oddziaływania w przyrodzie. |
2
|
rodzaje oddziaływań (sprężyste, grawitacyjne, magnetyczne, elektrostatyczne, tarcie), przykłady oddziaływań, pole grawitacyjne i magnetyczne, pole magnetyczne Ziemi |
- podaje przykłady oddziaływań, - wyjaśnia istotę oddziaływań grawitacyjnych, elektrostatycznych, magnetycznych, - wyjaśnia, dlaczego na Księżycu nie ma atmosfery, - rysuje linie pola magnetycznego wokół magnesu, Ziemi, - wyjaśnia działanie kompasu, busoli |
- zajęcia w sali dydaktycznej (1h), - pokaz i doświadczenia, - zajęcia w terenie (1h)
|
| 6. | Jak zmierzyć przyciąganie ziemskie?
. | 2 | masa i ciężar, grawitacja, jednostki masy i ciężaru, masa i ciężar na różnych ciałach niebieskich, odkrycia I. Newtona | - wyjaśnia różnicę między masą i ciężarem ciał, - wykonuje proste doświadczenia na spadanie ciał i wyjaśnia ich wyniki, - oblicza ciężar ciał na Ziemi i na innych ciałach niebieskich, - omawia odkrycia I. Newtona | - zajęcia w sali dydaktycznej,
|
| 7. | Zastosowanie maszyn prostych | 2 | maszyny proste (dźwignie, kołowrót, równia pochyła, blok) i ich zastosowanie w życiu człowieka
| - wskazuje przykłady zastosowania maszyn prostych, - wyjaśnia przyczyny stosowania maszyn prostych
| - zajęcia w terenie,
|
| 8. | Eureka! Czyli co odkrył Archimedes. | 2 | przedmioty pływające i tonące, gęstość ciał, zależność utrzymywania się ciał na powierzchni cieczy od ich gęstości, obliczanie masy ciał z ich gęstości, siła wyporu, prawo Archimedesa | - wykonuje proste doświadczenia pływania i zatapiania ciał, na działanie siły wyporu, - określa pojęcie gęstości ciał, - wyjaśnia zależność utrzymywania się ciał na powierzchni cieczy od ich gęstości, - oblicza masy ciał przy podanej ich gęstości i objętości, - wyjaśnia prawo Archimedesa |
- zajęcia w sali dydaktycznej,
|
| 9. | Ruchy Ziemi i ich następstwa | 2 | ruch wirowy Ziemi wokół własnej osi, ruch obiegowy Ziemi dookoła Słońca i ich następstwa | - wyjaśnia ruchy Ziemi, - wymienia następstwa ruchu wirowego Ziemi, - podaje następstwa ruchu obiegowego Ziemi | - zajęcia w Planetarium w Olsztynie, - seans pod kopułą "Ruchy wirowy i obiegowy Ziemi i ich następstwa" - pokaz z objaśnieniem "na żywo" |
|
10. |
Właściwości światła.
. |
2 |
promień świetlny, odbicie, rozproszenie, załamanie, rozszczepienie światła, pryzmat, światłowody, lustra płaskie, wklęsłe i wypukłe i ich zastosowanie w życiu i gospodarce człowieka |
- wymienia cechy światła, - tłumaczy i rysuje odbicie, załamanie, rozproszenie i rozszczepienie światła, - wymienia przykłady zjawisk związanych z odbiciem i załamaniem światła, - określa na rysunkach obraz widziany w różnych rodzajach luster, - wymienia i uzasadnia zastosowanie luster w życiu i gospodarce człowieka |
- zajęcia w Planetarium w Olsztynie, - wykład, pokaz, doświadczenia,
|
| 11. | Widzenie i wady wzroku | 2
| budowa oka, widzenie barw ciał przezroczystych i nieprzezroczystych, wady wzroku, soczewki korygujące | - opisuje budowę oka na schemacie, - rysuje przebieg promienia świetlnego przez oko, - wyjaśnia na rysunkach przyczyny wad wzroku, - uzasadnia użycie soczewek korygujących daną wadę | - zajęcia w sali dydaktycznej (1 h)
- zajęcia u optyka (1 h) |
| 12. | Wykonujemy szkic terenu. | 1 | pojęcie szkicu terenu, wykonanie szkicu terenu | - wykonuje szkic terenu okolicy szkoły | - zajęcia w terenie,
|
| 13. | Posługujemy się planem miasta. | 2 | plan miasta Elbląga, znaki topograficzne, | - odczytuje znaki topograficzne na planie, - odszukuje na planie opisaną trasę marszu i odnajduje ją w terenie | - zajęcia w terenie,
|
| 14. | Rysujemy profil terenu. | 1 | odczytywanie poziomic, rysowanie profilu terenu | - rozpoznaje po układzie poziomic formę terenu, - odczytuje z rysunku poziomicowego wysokości względne i bezwzględne punktów, - rysuje profil terenu | - zajęcia w sali dydaktycznej, - praca z mapkami poziomicowymi |
| 15. | Posługujemy się mapą. | 2 | rodzaje map, obliczanie skali mapy, odległości rzeczywistej, odległości na mapie | - rozróżnia rodzaje map, - oblicza skalę mapy z podanych odległości, - oblicza odległości rzeczywistą oraz na mapie, korzystając ze skali mapy | - zajęcia w sali dydaktycznej, - praca z mapami w atlasie geograficznym |
| 16. | Mapa Polski. | 2 | granice, państwa sąsiednie, ukształtowanie powierzchni (wpływ różnych sił), krainy geograficzne, zasoby wodne (rzeki, jeziora, kanały, bagna), minerały, skały i gleby, bogactwa mineralne, lasy, parki narodowe, klimat, | - opisuje ukształtowanie powierzchni kraju: wymienia przyczynę (siłę) i skutek (formy terenu), - wskazuje na mapie krainy geograficzne Polski, większe rzeki, jeziora, kanały, bagna, - rozróżnia podane minerały i skały, - wskazuje na mapie występowanie bogactw mineralnych, obszarów leśnych, parków narodowych, - charakteryzuje przejściowy klimat Polski | - zajęcia w sali dydaktycznej, - pokaz filmu o ukształtowaniu powierzchni Polski, - praca z mapkami konturowymi Polski - praca z mapą ścienną Polski i atlasem |
| 17. | Walory turystyczne naszego kraju. | 2 | osobliwości przyrody i walory turystyczne naszego kraju
| - wymienia osobliwości przyrody w naszym kraju, wskazuje je na mapie, - wskazuje na mapie i uzasadnia występowanie regionów turystycznych w Polsce | - zajęcia w sali dydaktycznej, - pokaz filmu o osobliwościach przyrodniczych w Polsce, - praca z mapą ogólnogeograficzną Polski |
| 18. | Przyroda Warmii i Mazur | 2 | zwierzęta występujące na terenie Warmii i Mazur, gatunki chronione, osobliwości przyrodnicze | - wymienia osobliwości przyrodnicze Warmii i Mazur, - rozpoznaje charakterystyczne zwierzęta tego regionu, - podaje wybrane ciekawostki przyrodnicze Warmii i Mazur | - zajęcia w Muzeum Przyrody w Olsztynie, - praca indywidualna z kartą pracy, - konkurs przyrodniczy |
| 19.
| Mapa Europy. | 2 | położenie, wody oblewające, linia brzegowa, ukształtowanie powierzchni, krainy geograficzne, państwa i ich stolice, zasoby wodne | - wskazuje na mapie różne obiekty geograficzne w Europie, wody oblewające, państwa i ich stolice, zasoby wodne,
| - zajęcia w sali dydaktycznej, - praca z mapkami konturowymi Europy - praca z mapą ścienną Europy i atlasem |
| 20. | Państwa Unii Europejskiej | 1 | państwa UE i ich stolice, współpraca międzynarodowa, euroregiony | - wskazuje na mapie Europy państwa UE, - omawia zasady współpracy państw UE, - wymienia i wskazuje na mapie euroregiony w Polsce, - wyjaśnia cele współpracy państw euroregionów | - zajęcia w sali dydaktycznej, - praca z mapkami konturowymi Europy - praca z mapą ścienną Europy i atlasem |
| 21. | Turystyka w Europie. | 2 | strefy klimatyczne, roślinne, osobliwości przyrody i regiony turystyczne | - wymienia osobliwości przyrody w Europie, wskazuje je na mapie, - wskazuje na mapie i uzasadnia występowanie regionów turystycznych w Europie | - zajęcia w sali dydaktycznej, - pokaz filmu o osobliwościach przyrodniczych w Europie, - praca z mapą ogólnogeograficzną i mapkami konturowymi Europy |
| 22. | Mapa świata. | 3 | lądy i oceany, kontynenty, morza, zatoki, cieśniny, linia brzegowa, wyspy, półwyspy przylądki, typy wybrzeży, ukształtowanie powierzchni lądów, krainy geograficzne kontynentów, najdłuższe rzeki, największe i najgłębsze jeziora, najwyższe góry, największe depresje, | - wskazuje na mapie świata różne obiekty geograficzne, - rozpoznaje położenie i zarysy kontynentów, oceanów, większych wysp, półwyspów | - zajęcia w sali dydaktycznej, - praca z mapkami konturowymi świata, - praca z mapą ścienną świata i atlasem |
| 23. | Przyroda kuli ziemskiej. | 4 | ciekawostki przyrodnicze, odkrywanie kontynentów i oceanów, strefy klimatyczno-roślinne | - wymienia osobliwości przyrody na świecie, wskazuje je na mapie, - rysuje trasy wypraw odkrywców geograficznych, - wskazuje na mapie i omawia strefy klimatyczno-roślinne świata
| - zajęcia w sali dydaktycznej, - pokaz filmu o osobliwościach przyrodniczych na świecie, - praca z mapą ogólnogeograficzną świata |
Scenariusz zajęć przyrodniczych
Temat: Eureka! Czyli co odkrył Archimedes.
ZAKRES TREŚCI:
1. Przedmioty pływające i tonące.
2. Gęstość ciał.
3. Zależność utrzymywania się ciał na powierzchni cieczy od ich gęstości.
4. Obliczanie masy ciał z podanej ich gęstości i objętości.
5. Siła wyporu.
6. Prawo Archimedesa.
CELE:
Wiadomości:
Uczeń:
· Określa pojęcie gęstości ciał.
· Wymienia gęstość wody.
· Wyjaśnia zależność utrzymywania się ciał na powierzchni cieczy od ich gęstości.
· Podaje prawo Archimedesa.
Umiejętności:
Uczeń:
· Wykonuje proste doświadczenia pływania i zatapiania ciał.
· Oblicza masy ciał przy podanej ich gęstości i objętości.
· Udowadnia doświadczalnie, że objętość ciała można obliczyć zanurzając ciało w wodzie.
· Doświadczalnie wykazuje istnienie prawa Archimedesa.
· Wyciąga wnioski z przeprowadzonych doświadczeń.
Postawy:
Uczeń:
· Wykazuje cierpliwość i dokładność przy przeprowadzaniu doświadczeń.
· Zachowuje ostrożność podczas wykonywania doświadczeń.
· Jest świadom doniosłości odkrycia Archimedesa.
METODY:
· Laboratoryjna, słowna.
FORMY PRACY:
· Grupowa i indywidualna.
ŚRODKI DYDAKTYCZNE:
· Akwarium, przedmioty wykonane z różnych materiałów (drewno, metal, plastyk, papier, guma, parafina, kreda, styropian), karty pracy.
CZAS ZAJĘĆ:
· 2 godziny lekcyjne.
TOK LEKCJI:
Faza wprowadzająca:
1. Zapoznanie uczniów z tematem i celami zajęć.
2. Przypomnienie zasad pracy grupowej.
Faza realizacji:
1. Podział uczestników na 4-5 osobowe grupy i rozdanie kart pracy.
2. Przeprowadzanie doświadczeń, notowanie wyników w tabeli (karta pracy - zad 1 a, b).
3. Wykonanie zadań 2. i 3.
4. Wykonanie zadań 4 a, b.
5. Wykonanie zadań 5. i 7.
6. Sformułowanie określenia gęstości ciał - pogadanka.
7. Obliczanie masy ciał - zad. 4 c, d.
Faza podsumowująca:
1. Prezentacja przez zespoły wyników zadań - dyskusja.
2. Wyjaśnienie, kiedy przedmioty toną a kiedy pływają - pogadanka, wykonanie zad. 1 c.
3. Omówienie zależności utrzymywania się ciał na powierzchni cieczy od ich gęstości.
4. Sformułowanie prawa Archimedesa - wykonanie zad. 6.
5. Omówienie doświadczenia "dla chętnych": Udowodnij doświadczalnie, że objętość ciała można obliczyć zanurzając ciało w wodzie.
Opracowała Małgorzata Światkowska w oparciu o zadania z Zeszytu ćwiczeń - Przyroda 4, autorzy: J. Prokop, B. Pusz, wyd. Operon
Szkoła Podstawowa Nr 1 w Elblągu
1. Cele
Celem ogólnym jest ochrona zdrowia człowieka, zapobieganie chorobom, poznanie metod ich zwalczania oraz ukazanie związku między szkodliwym działaniem substancji chemicznych i zanieczyszczeniem środowiska a stanem zdrowia człowieka oraz jak żyć zgodnie z zasadami higieny, ochrony przyrody i środowiska, dbając o swoje zdrowie.
Poznanie wpływu działalności człowieka na oblicze Ziemi, krajobrazu przekształcenia oraz na odnawialne i nieodnawialne zasoby przyrody. Dążenie do ekorozwoju – rozwoju zrównoważonego , który jest niezbędny dla współczesnej cywilizacji i przeciw działanie zagrożeniom środowiska przyrodniczego
2. Grupy docelowe
Programem zostały objęte dzieci z klas V-VI Szkoły Podstawowej Nr 1 w Elblągu, dla których wymagania są wykraczające (ocena celująca).
| L.p. | Temat zajęć | Liczba godzin
| Zakres treści | Osiągnięcia ucznia uczeń: | Uwagi o realizacji |
| 1. | Budowa i właściwości ciał. | 2
| ziarnista budowa materii, budowa i elementy atomu, cząsteczki, pierwiastki i ich symbole chemiczne, związki chemiczne, budowa cząsteczkowa ciał stałych, cieczy gazów i ich właściwości | - określa budowę i elementy atomu, - rysuje i tworzy modele budowy atomu i cząsteczek substancji, - porównuje budowę ciał o różnym stanie skupienia, - określa siły oddziaływań międzycząsteczkowych, - dowodzi, że cząsteczki cieczy i gazów poruszają się przeprowadzając odpowiednie doświadczenia, | - zajęcia w sali dydaktycznej, - pokaz filmu o budowie ciał
|
| 2.
| Czym różnią się metale od niemetali? | 2
| metale i niemetale: właściwości (stan skupienia, barwa, połysk, kowalność, ciągliwość, zapach, przewodnictwo cieplne i elektryczne), zastosowanie, rozpoznawanie, rola w życiu organizmów, rozszerzalność temperaturowa ciał | - porównuje właściwości metali i niemetali, - analizuje dane i wyciąga wnioski, - rozpoznaje metale i niemetale, - projektuje proste doświadczenie i wykonuje je, - wskazuje praktyczne zastosowania i znaczenie rozszerzalności temperaturowej ciał | - zajęcia w sali dydaktycznej, - metoda laboratoryjna, - grupowa forma pracy z kartą pracy
|
| 3. | Rozpoznajemy skały i minerały | 2 | pospolite minerały i skały występujące w przyrodzie, określanie ich cech i właściwości fizycznych | - rozpoznaje pospolite minerały i skały, - określa cechy i właściwości fizyczne pospolitych minerałów i skał | - zajęcia w sali dydaktycznej, - metoda laboratoryjna, - grupowa forma pracy z kartą pracy
|
| 4. | Przemiany i reakcje chemiczne | 2
| przemiany chemiczne w przyrodzie: spalanie, korozja, gnicie, oddychanie, fotosynteza, wykrywanie dwutlenku węgla i zapis reakcji chemicznych | - zapisuje za pomocą reakcji chemicznych różne poznane przemiany chemiczne posługują się symbolami pierwiastków | - zajęcia w sali dydaktycznej, - pokaz filmu o przemianach i reakcjach chemicznych |
|
5. |
Oddziaływania w przyrodzie. |
2
|
rodzaje oddziaływań (sprężyste, grawitacyjne, magnetyczne, elektrostatyczne, tarcie), przykłady oddziaływań, pole grawitacyjne i magnetyczne, pole magnetyczne Ziemi |
- podaje przykłady oddziaływań, - wyjaśnia istotę oddziaływań grawitacyjnych, elektrostatycznych, magnetycznych, - wyjaśnia, dlaczego na Księżycu nie ma atmosfery, - rysuje linie pola magnetycznego wokół magnesu, Ziemi, - wyjaśnia działanie kompasu, busoli |
- zajęcia w sali dydaktycznej (1h), - pokaz i doświadczenia, - zajęcia w terenie (1h)
|
| 6. | Jak zmierzyć przyciąganie ziemskie?
. | 2 | masa i ciężar, grawitacja, jednostki masy i ciężaru, masa i ciężar na różnych ciałach niebieskich, odkrycia I. Newtona | - wyjaśnia różnicę między masą i ciężarem ciał, - wykonuje proste doświadczenia na spadanie ciał i wyjaśnia ich wyniki, - oblicza ciężar ciał na Ziemi i na innych ciałach niebieskich, - omawia odkrycia I. Newtona | - zajęcia w sali dydaktycznej,
|
| 7. | Zastosowanie maszyn prostych | 2 | maszyny proste (dźwignie, kołowrót, równia pochyła, blok) i ich zastosowanie w życiu człowieka
| - wskazuje przykłady zastosowania maszyn prostych, - wyjaśnia przyczyny stosowania maszyn prostych
| - zajęcia w terenie,
|
| 8. | Eureka! Czyli co odkrył Archimedes. | 2 | przedmioty pływające i tonące, gęstość ciał, zależność utrzymywania się ciał na powierzchni cieczy od ich gęstości, obliczanie masy ciał z ich gęstości, siła wyporu, prawo Archimedesa | - wykonuje proste doświadczenia pływania i zatapiania ciał, na działanie siły wyporu, - określa pojęcie gęstości ciał, - wyjaśnia zależność utrzymywania się ciał na powierzchni cieczy od ich gęstości, - oblicza masy ciał przy podanej ich gęstości i objętości, - wyjaśnia prawo Archimedesa |
- zajęcia w sali dydaktycznej,
|
| 9. | Ruchy Ziemi i ich następstwa | 2 | ruch wirowy Ziemi wokół własnej osi, ruch obiegowy Ziemi dookoła Słońca i ich następstwa | - wyjaśnia ruchy Ziemi, - wymienia następstwa ruchu wirowego Ziemi, - podaje następstwa ruchu obiegowego Ziemi | - zajęcia w Planetarium w Olsztynie, - seans pod kopułą "Ruchy wirowy i obiegowy Ziemi i ich następstwa" - pokaz z objaśnieniem "na żywo" |
|
10. |
Właściwości światła.
. |
2 |
promień świetlny, odbicie, rozproszenie, załamanie, rozszczepienie światła, pryzmat, światłowody, lustra płaskie, wklęsłe i wypukłe i ich zastosowanie w życiu i gospodarce człowieka |
- wymienia cechy światła, - tłumaczy i rysuje odbicie, załamanie, rozproszenie i rozszczepienie światła, - wymienia przykłady zjawisk związanych z odbiciem i załamaniem światła, - określa na rysunkach obraz widziany w różnych rodzajach luster, - wymienia i uzasadnia zastosowanie luster w życiu i gospodarce człowieka |
- zajęcia w Planetarium w Olsztynie, - wykład, pokaz, doświadczenia,
|
| 11. | Widzenie i wady wzroku | 2
| budowa oka, widzenie barw ciał przezroczystych i nieprzezroczystych, wady wzroku, soczewki korygujące | - opisuje budowę oka na schemacie, - rysuje przebieg promienia świetlnego przez oko, - wyjaśnia na rysunkach przyczyny wad wzroku, - uzasadnia użycie soczewek korygujących daną wadę | - zajęcia w sali dydaktycznej (1 h)
- zajęcia u optyka (1 h) |
| 12. | Wykonujemy szkic terenu. | 1 | pojęcie szkicu terenu, wykonanie szkicu terenu | - wykonuje szkic terenu okolicy szkoły | - zajęcia w terenie,
|
| 13. | Posługujemy się planem miasta. | 2 | plan miasta Elbląga, znaki topograficzne, | - odczytuje znaki topograficzne na planie, - odszukuje na planie opisaną trasę marszu i odnajduje ją w terenie | - zajęcia w terenie,
|
| 14. | Rysujemy profil terenu. | 1 | odczytywanie poziomic, rysowanie profilu terenu | - rozpoznaje po układzie poziomic formę terenu, - odczytuje z rysunku poziomicowego wysokości względne i bezwzględne punktów, - rysuje profil terenu | - zajęcia w sali dydaktycznej, - praca z mapkami poziomicowymi |
| 15. | Posługujemy się mapą. | 2 | rodzaje map, obliczanie skali mapy, odległości rzeczywistej, odległości na mapie | - rozróżnia rodzaje map, - oblicza skalę mapy z podanych odległości, - oblicza odległości rzeczywistą oraz na mapie, korzystając ze skali mapy | - zajęcia w sali dydaktycznej, - praca z mapami w atlasie geograficznym |
| 16. | Mapa Polski. | 2 | granice, państwa sąsiednie, ukształtowanie powierzchni (wpływ różnych sił), krainy geograficzne, zasoby wodne (rzeki, jeziora, kanały, bagna), minerały, skały i gleby, bogactwa mineralne, lasy, parki narodowe, klimat, | - opisuje ukształtowanie powierzchni kraju: wymienia przyczynę (siłę) i skutek (formy terenu), - wskazuje na mapie krainy geograficzne Polski, większe rzeki, jeziora, kanały, bagna, - rozróżnia podane minerały i skały, - wskazuje na mapie występowanie bogactw mineralnych, obszarów leśnych, parków narodowych, - charakteryzuje przejściowy klimat Polski | - zajęcia w sali dydaktycznej, - pokaz filmu o ukształtowaniu powierzchni Polski, - praca z mapkami konturowymi Polski - praca z mapą ścienną Polski i atlasem |
| 17. | Walory turystyczne naszego kraju. | 2 | osobliwości przyrody i walory turystyczne naszego kraju
| - wymienia osobliwości przyrody w naszym kraju, wskazuje je na mapie, - wskazuje na mapie i uzasadnia występowanie regionów turystycznych w Polsce | - zajęcia w sali dydaktycznej, - pokaz filmu o osobliwościach przyrodniczych w Polsce, - praca z mapą ogólnogeograficzną Polski |
| 18. | Przyroda Warmii i Mazur | 2 | zwierzęta występujące na terenie Warmii i Mazur, gatunki chronione, osobliwości przyrodnicze | - wymienia osobliwości przyrodnicze Warmii i Mazur, - rozpoznaje charakterystyczne zwierzęta tego regionu, - podaje wybrane ciekawostki przyrodnicze Warmii i Mazur | - zajęcia w Muzeum Przyrody w Olsztynie, - praca indywidualna z kartą pracy, - konkurs przyrodniczy |
| 19.
| Mapa Europy. | 2 | położenie, wody oblewające, linia brzegowa, ukształtowanie powierzchni, krainy geograficzne, państwa i ich stolice, zasoby wodne | - wskazuje na mapie różne obiekty geograficzne w Europie, wody oblewające, państwa i ich stolice, zasoby wodne,
| - zajęcia w sali dydaktycznej, - praca z mapkami konturowymi Europy - praca z mapą ścienną Europy i atlasem |
| 20. | Państwa Unii Europejskiej | 1 | państwa UE i ich stolice, współpraca międzynarodowa, euroregiony | - wskazuje na mapie Europy państwa UE, - omawia zasady współpracy państw UE, - wymienia i wskazuje na mapie euroregiony w Polsce, - wyjaśnia cele współpracy państw euroregionów | - zajęcia w sali dydaktycznej, - praca z mapkami konturowymi Europy - praca z mapą ścienną Europy i atlasem |
| 21. | Turystyka w Europie. | 2 | strefy klimatyczne, roślinne, osobliwości przyrody i regiony turystyczne | - wymienia osobliwości przyrody w Europie, wskazuje je na mapie, - wskazuje na mapie i uzasadnia występowanie regionów turystycznych w Europie | - zajęcia w sali dydaktycznej, - pokaz filmu o osobliwościach przyrodniczych w Europie, - praca z mapą ogólnogeograficzną i mapkami konturowymi Europy |
| 22. | Mapa świata. | 3 | lądy i oceany, kontynenty, morza, zatoki, cieśniny, linia brzegowa, wyspy, półwyspy przylądki, typy wybrzeży, ukształtowanie powierzchni lądów, krainy geograficzne kontynentów, najdłuższe rzeki, największe i najgłębsze jeziora, najwyższe góry, największe depresje, | - wskazuje na mapie świata różne obiekty geograficzne, - rozpoznaje położenie i zarysy kontynentów, oceanów, większych wysp, półwyspów | - zajęcia w sali dydaktycznej, - praca z mapkami konturowymi świata, - praca z mapą ścienną świata i atlasem |
| 23. | Przyroda kuli ziemskiej. | 4 | ciekawostki przyrodnicze, odkrywanie kontynentów i oceanów, strefy klimatyczno-roślinne | - wymienia osobliwości przyrody na świecie, wskazuje je na mapie, - rysuje trasy wypraw odkrywców geograficznych, - wskazuje na mapie i omawia strefy klimatyczno-roślinne świata
| - zajęcia w sali dydaktycznej, - pokaz filmu o osobliwościach przyrodniczych na świecie, - praca z mapą ogólnogeograficzną świata |
- Umiejętne przestrzeganie norm właściwego zachowania w kontaktach z przyrodą.
- Uwrażliwienie na systematyczną pielęgnację przyrody – ochrona środowiska.
- Dostarczenie uczniom niezapomnianych wrażeń podczas zajęć terenowych, które motywują do działania i kształtują świadomość ekologiczną.
- Rozszerzenie wiedzy biologicznej, przyrodniczej i ekologicznej dotyczącej rozwoju zrównoważonego uczniów – ekorozwoju.
- Poznanie organizacji zajmujących się rozwiązywaniem problemów najbliższego środowiska i ogólnoświatowych WHO, która opracowuje raporty dotyczące sytuacji zdrowotnej ludzi na świecie, a także prowadzi programy zapobiegania i zwalczania chorób. Poznanie chorób współczesnej cywilizacji i walka z nimi.
